نوسازی ناوگان حمل‌و نقل؛ راه کاهش آلودگی هوا

شینا انصاری رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست به مناسبت هفته هوای پاک در یادداشتی نوشت:
«آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیست کشور، بویژه در کلانشهرها به شمار می‌رود. این چالش اثرات سوء متعددی بر سلامت مردم و همچنین اقتصاد جامعه به همراه دارد. از این رو سازمان حفاظت محیط‌ زیست به عنوان ناظر اجرای قانون هوای پاک، این موضوع را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های خود قلمداد کرده است.

سیاهه انتشار کلانشهرهای کشور نشان می‌دهد، در عمده کلانشهرها از جمله تهران و مشهد، ناوگان حمل‌و‌نقل نقش غالب را در انتشار آلاینده‌های هوا بر عهده دارند و در سایر کلانشهرها نیز، انتشارهای ناشی از منابع متحرک سهم قابل ملاحظه‌ای را در افزایش آلاینده‌های هوا به خود اختصاص می‌دهد. از این رو توجه به منابع متحرک و اجرای سیاست‌های کاهش انتشار آلاینده‌ها از آنها باید با اولویت بالا در دستورکار دستگاه‌های اجرایی کشور قرار گیرد. نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل، گسترش حمل‌و‌نقل عمومی، ارتقای نظارت بر معاینه فنی خودروها و افزایش نظارت بر تولید خودرو، از مهم‌ترین راهکارها در راستای کاهش انتشار آلاینده‌ها از منابع متحرک است.

بررسی‌ها و مطالعات متعدد انجام شده در سطح کشور، نشان از اهمیت بالای نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل و اسقاط ناوگان فرسوده در کاهش آلودگی هوا و همچنین ناترازی سوخت، به عنوان دو چالش مهم کشور دارد. بر اساس داده‌های سیاهه انتشار، هر خودروی فرسوده بیش از ۹ برابر یک خودروی نوشماره انتشار آلودگی داشته و بیش از ۲ برابر سوخت مصرف می‌کند.

اگرچه در قوانین بالادستی مانند قانون هوای پاک و قانون ساماندهی صنعت خودرو به موضوع اسقاط ناوگان فرسوده پرداخته شده، اما در سال‌های گذشته شاهد عدم اجرای مناسب آن در کشور بوده‌ایم. دولت چهاردهم با درک اهمیت بالای این موضوع در کاهش آلودگی هوای کلانشهرهای کشور، از اولین جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا، موضوع اسقاط ناوگان فرسوده را در دستورکار خود قرار داد و با پیگیری‌های مکرر آن موفق به شکستن رکورد اسقاط سالانه کشور در سال ۱۴۰۳ و اسقاط نزدیک به ۳۵۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده شد. همچنین ادامه این روند، اسقاط بیش از ۵۳۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده را از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا کنون به همراه داشته است.

اگرچه در دولت چهاردهم، اهتمام جدی برای نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل وجود داشته اما با توجه به نیاز کشور، لازم است که این موضوع با جدیت بیشتر در اولویت تمامی دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد تا شاهد نفس تازه ای در شهرهای کشور باشیم.))