توسعه فضای سبز شهری با استفاده از گياهان بومي موجب بهبود تنوع زیستی می شود.

به گزارش صدای گامبرون

م شيراني : كارشناس ارشد منابع طبيعي و محيط زيست افزود :

شايد وقتي صحبت از محيط زيست مي شود تنها حيات وش را مد نظر قرا بدهيد اين در حالي است كه حفظ گياهان – به خصوص گياهان بومي – براي بازسازي اکوسيستم و محافظت از حيات وحش ضروري است. از اين رو “گياهان پايه و اساس اکوسيستم ها هستند. در نواحي که گياهان، به خصوص گياهان بومي، به دليل کشت زياده از حد يا جنگل زدايي، از بين رفته اند، بازگرداندن اين گياهان اولين گامي است که بايد در جهت بازسازي کامل اکوسيستم برداشته شودز به نوبه خود، اکوسيستم بازسازي شده ممکن است بتواند بهتر از قبل اسايش انسان ها را تامين کند. ولي با اينحال، عليرغم اهميت زندگي گياهان، “اکثر اقدامات طرفداران محيط زيست در گذشته متوجه حيات وحش – به خصوص حيات وحش جذاب و زيبا: نهنگ ها، گرگ ها، فيل ها، خرس ها، عقاب ها، و غيره – بوده است.” اما اكنون آگاهي عمومي افزايش يافته علاوه بر حفظ حيات وحش حفظ و بازسازي گياهان بومي نيزمورد توجه قرار گرفته است.
اما گياهان بومي چه گياهاني هستند: بومي بودن را گونه هايي مي داند که در مکان هاي بدون مداخله انسان رشد و نمو کرده اند. مانند لور کهور ایرانی -بلوط، نسترن كوهي ، پسته كوهي و .. از انجا كه گونه هاي بومي كمتر نياز به مراقبت و آبياري دارند و در مقابل آفات و بيماري ها نيز مقاومند امروزه توصيه مي شود در گسترش فضاي سبز شهري نيز از گونه هاي بومي استفاده شود كه هم هزينه نگهداري كمي دارند و در مقابل استرس و كمبود آب و شرايط نامطلوب مقاومت بهتري از خود نشان مي دهند. گونه هاي غير بومي كه به اكوسيستم هاي بومي وارد مي شوند اغلب باعث ازبين رفتن گونه
هاي بومي شده و اكوسيستم هاي بكر وزيباي طبيعي را به نابودي مي كشانند ( مانند کهور پاکستانی- کاج )از اين رو “هر جا که امکان پذير باشد، بهترين روش براي مبارزه با گياهان متجاوز، بيماري ها، آفات، و غيره اين است که تماميت و يکپارچگي اکوسيستم بومي را حفظ کنيم.” اين بدين معني است که تلاش کنيم گونه هاي بومي را حفظ يا بازسازي کنيم و جابجايي گونه هاي غيربومي به اين نواحي را به حداقل برسانيم. از اين رو که بازسازي و حفظ عملکرد اکوسيستم بايد اصلي ترين هدف محافظين محيط زيست باشد. برخي مواقع ممکن است مطلوب باشد که از روش گزينش يا حتي روش پيوندزني جهت حفظ يا بازسازي گونه هاي بومي استفاده کرد تا بتوانند نقش خود را به عنوان منابع غذايي، زيستگاه، تثبيت کننده خاک، تصفيه کننده هاي آب و غيره ايفا کنند. شايد بهترين نمونه بكار گيري و حفاظت گونه هاي بومي ، “جنبش کمربند سبز کنيا يک نمونه عالي از گسترش درک اين مسئله است. وانگاري ماتايي، برنده جايزه نوبل، درختان بسياري را جهت تثبيت مجدد اکوسيستم کنيا (و ديگر اکوسيستم ها در آفريقا) کاشته است که منجر به بهبود ذخاير آبي، و افزايش زيستگاه هاي حيوانات قابل خوردن، توليد گونه هاي گياهي مورد مصرف در پزشکي، و ديگر تغييرات لازمه زندگي انسان، شده است. اما در ايران بي توجهي به اين موضوع و كاربرد گونهاي غير بومي به عنوان نمونه کنی کارپوس در جنوب کشور بر اثر عدم تناسب با اكوسيستم منطقه بعد از چندين سال كار و زحمت و صرف میلياردها تومان از بيت المال باعث خسارت به شبکه آب و فاضلاب شهری شده است. از اين رو توجه مردم حمايت و مشارکت فعال انان در بازسازي و محافظت از گياهان بومي و اکوسيستم ها” با شهرداري هاو منابع طبيعي نقش موثري در حفاظت از ميراث طبيعي وژنتيكي كشور دارد. همچنين مسئولين فضاي سبز بايد به اين نكته توجه كنند كه با توجه به احداث بلوارها و وميادين جديد و از طرف ديگر با توجه به کم آبي و هزينه هاي سنگين نگهداري و آبياري با توجه به محدوديت آب منظر سازي با استفاده از گونه هاي بومي مقاوم به کم آبي بيش از پيش احساس ميگرديد.