ابراهیم رستم‌ گورانی ضمن گرامی‌داشت نوروز دریایی، این آیین را پیوندی دیرین میان انسان و دریا توصیف کرد که همچنان در جزیره جهانی قشم، به‌صورت زنده و پویا برگزار می‌شود. وی اظهار داشت: «نوروز دریا، همچون گفتمان نوروز باستانی ایرانیان، ظرفیتی یگانه برای نزدیکی فرهنگ‌ها در قالب صلح و گردشگری پایدار دارد و می‌تواند به یکی از محورهای وحدت‌ساز میان کشورهای حاشیه اقیانوس هند بدل شود.

پایگاه خبری صدای گامبرون گزارش می دهد :

باززنده‌سازی «نوروز دریا» و احیای گاه‌شماری باستانی دریایی؛ ضرورتی ملی و بین‌المللی برای پاسداری از میراث بینافرهنگی دریاپایه

قشم – در آستانه نهم مردادماه، مصادف با آغاز «نوروز دریا»، سرپرست مدیریت ژئوپارک جهانی یونسکو در جزیره قشم با اشاره به اهمیت احیای این آیین کهن، آن را یکی از میراث‌های زنده و بینافرهنگی جوامع ساحل‌نشین خلیج فارس و اقیانوس هند دانست که نیازمند کوشش ملی و جهانی در راستای برندسازی فرهنگی، توسعه گردشگری رویداد، و ترویج گفتمان صلح است.

ابراهیم رستم‌گورانی ضمن گرامی‌داشت نوروز دریایی، این آیین را پیوندی دیرین میان انسان و دریا توصیف کرد که همچنان در جزیره جهانی قشم، به‌صورت زنده و پویا برگزار می‌شود. وی اظهار داشت: «نوروز دریا، همچون گفتمان نوروز باستانی ایرانیان، ظرفیتی یگانه برای نزدیکی فرهنگ‌ها در قالب صلح و گردشگری پایدار دارد و می‌تواند به یکی از محورهای وحدت‌ساز میان کشورهای حاشیه اقیانوس هند بدل شود.»

وی در ادامه افزود: «دریا در بسیاری از تمدن‌ها مرز ناپیدای جهان مادی و معنوی، و نماد رازهای هستی است. آیین‌های دریایی، با وجود تفاوت‌های اقلیمی و فرهنگی، در جوهره خود بازتابی از رابطه انسان با طبیعت و احترام به منابع حیات‌بخش هستند؛ جشن‌هایی که نه صرفاً یادآور صیادی یا کشاورزی، بلکه بازآفرینی زمان و نظم کیهانی در تقویم جوامع بومی‌اند.»

به گفته رستم‌گورانی، گاه‌شماری سنتی دریایی که در جزیره قشم و سواحل جنوبی ایران کاربرد داشته، خود گواهی بر دانش زیست‌بوم‌محور این جوامع است؛ گاه‌شماری‌ای که سال را به چهار فصل تقسیم می‌کرد: «شهریما»، «دمستون»، «جووا» و «گرما»، با ویژگی‌ خاص ۱۰۰ روزه بودن سه فصل نخست و ۶۵ روزه بودن فصل گرم. آغاز فصل شهریما، همزمان با پایان طوفان‌های تابستانی، همان روزی است که به‌عنوان نوروز دریا شناخته می‌شود؛ روزی که دریا آرام می‌گیرد و امید در دل ساحل‌نشینان جوانه می‌زند.

وی با اشاره به پژوهش‌های دو دهه اخیر درباره این آیین، اظهار داشت: «طی سال‌های گذشته، پژوهشگران، کنشگران فرهنگی، و جامعه محلی با حمایت ژئوپارک جهانی یونسکو و سازمان منطقه آزاد قشم، موفق شده‌اند این آیین را از فراموشی نجات داده و با برگزاری جشن‌های تابستانی در بندر تاریخی سلخ، آن را به یکی از نمونه‌های موفق احیای آیین‌های بومی تبدیل کنند.»

رستم‌گورانی همچنین یادآور شد که «نوروز دریا» نخستین روز تقویم سنتی دریانوردان ایرانی بوده و هم‌اکنون نیز در جزیره قشم جشن گرفته می‌شود. این آیین به عنوان بخشی از پرونده جهانی «دانش سنتی دریانوردی و لنج‌سازی ایرانی» در سال ۲۰۱۱ در فهرست یونسکو به ثبت رسید و در سال ۱۳۹۱ نیز تحت عنوان «نوروز صیاد» در فهرست آثار ملی ناملموس ایران به شماره ۱۰۵۶ ثبت شده است.

وی تأکید کرد: «برندسازی آیین‌های بومی و پیوند آن‌ها با گفتمان گردشگری مسئولانه، نه تنها در معرفی این میراث فرهنگی مؤثر است، بلکه به تقویت اقتصاد محلی و توانمندسازی جوامع بومی نیز کمک می‌کند. این روند، الگویی است که پیش‌تر در پرونده موفق نوروز جهانی به‌خوبی به اثبات رسیده است.»

سرپرست ژئوپارک جهانی یونسکو در پایان با بیان اینکه جشن‌هایی نظیر نوروز دریا، پلی میان هویت گذشته و آینده پایدار جوامع محلی‌اند، خاطرنشان کرد: «آنچه در برابر ماست، نه فقط یک آیین، که سرمایه‌ای بی‌همتا در حوزه میراث زنده است. پاسداری از این سنت‌ها، تضمین‌کننده پیوند میان انسان، فرهنگ و طبیعت است؛ و راهی استوار برای دستیابی به توسعه‌ای متوازن، بومی‌گرا و جهانی‌نگر.

بابک پارسا ///